فرشته نابودگر 1962

نقد و بررسی فرشته نابودگر 1962

فیلم **The Exterminating Angel (1962)** اثر سورئال و بی‌همتای لوئیس بونوئل، یک کابوس فلسفی و طنزی گزنده درباره توهمِ آزادی و پوچیِ تشریفات بورژوازی است. داستان با دعوت تعدادی از اعضای مرفه جامعه به یک مهمانی مجلل آغاز می‌شود؛ اما پس از پایان مهمانی، مهمانان متوجه می‌شوند که نیرویی نامرئی و نامعلوم مانع از خروج آن‌ها از اتاق پذیرایی می‌شود. بونوئل با این ایده ساده اما تکان‌دهنده، به ظاهرِ متمدن، شکننده و پر از نقابِ طبقه مرفه یورش می‌برد و نشان می‌دهد که چگونه با گذشت زمان و از بین رفتن قوانین بیرونی، انسان‌های متمدن به سرعت به غریزه بقا، وحشی‌گری و خرافات پناه می‌برند.

این اثر فراتر از یک نقد اجتماعی صرف، استعاره‌ای عمیق از زندان‌های نامرئی ذهن و ساختارهای دست‌وپاگیرِ سنتی است که خودِ انسان‌ها داوطلبانه دور خود می‌کشند. بونوئل با ایجاد فضایی تکرارشونده، ملال‌آور و در عین حال абсурд (پوچ)، تماشاچی را در موضع قاضی قرار نمی‌دهد، بلکه آینه‌ای روبه‌روی جامعه می‌گیرد تا تناقض‌های پنهان در پسِ آداب معاشرت و هنجارهای ساختگی را عریان کند؛ فیلمی که سال‌ها پس از ساخت، همچنان هشداری زنده درباره تمایل انسان به اسارت در بندِ توهمات خودساخته است.